الگوریتم دسترس چیست؟ | اهمیت دسترسی‌پذیری در سئو


مقدمه: الگوریتم دسترس چیست؟

آیا می‌دانستید که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به دلیل معلولیت‌های بینایی، شنوایی یا حرکتی نمی‌توانند به راحتی از بسیاری از سایت‌ها استفاده کنند؟ الگوریتم دسترس (Dastres) در کراولر پیشرفته P2X دقیقاً به همین موضوع می‌پردازد: آیا سایت شما قابل دسترس (Accessible) برای همه افراد است؟

الگوریتم دسترس از الگوریتم‌های خنثی سیستم P2X محسوب می‌شود. این الگوریتم بررسی می‌کند که سایت شما تا چه حد استانداردهای دسترسی‌پذیری (WCAG) را رعایت می‌کند.

اما دسترسی‌پذیری چیست و چرا برای سئو مهم است؟ در ادامه، همه چیز را بررسی خواهیم کرد.


دسترسی‌پذیری (Accessibility) چیست؟

دسترسی‌پذیری به این معناست که افراد دارای معلولیت بتوانند به راحتی از سایت شما استفاده کنند.

گروه‌های اصلی کاربران با نیازهای ویژه:

 
 
گروه نیاز راهکار
نابینایان استفاده از screen reader Alt متن، ساختار صحیح، لینک‌های توصیفی
کم‌بینایان کنتراست بالا، بزرگنمایی کنتراست رنگ، فونت قابل بزرگنمایی
ناشنوایان زیرنویس ویدئوها زیرنویس برای ویدئوها
معلولین حرکتی ناوبری با کیبورد قابلیت Tab، دکمه‌های بزرگ
معلولین شناختی محتوای ساده و خوانا خوانایی بالا، ساختار واضح

سطوح رعایت WCAG

 
 
سطح توضیح الزام
A (حداقل) اساسی‌ترین الزامات حداقل الزام قانونی در برخی کشورها
AA (متوسط) استاندارد رایج برای اکثر سایت‌ها هدف پیشنهادی گوگل
AAA (حداکثر) بالاترین سطح دسترسی برای سایت‌های خاص (دولتی، بهداشتی)

دسته‌بندی سایت‌ها بر اساس وضعیت دسترسی‌پذیری

 
 
دسته وضعیت توضیح
دسترسی عالی رعایت WCAG سطح AA یا AAA ✅ عالی
دسترسی خوب رعایت WCAG سطح A ✅ خوب
دسترسی متوسط رعایت جزئی الزامات ⚠️ نیاز به بهبود
دسترسی ضعیف مشکلات متعدد دسترسی ❌ ضعیف
بدون دسترسی سایت کاملاً غیرقابل دسترس ❌ بسیار ضعیف

نحوه عملکرد الگوریتم دسترس در P2X

الگوریتم دسترس به صورت دقیق و چندلایه طراحی شده است. مراحل اجرای این الگوریتم در کراولر P2X به این صورت است:

 
 
مرحله توضیح
۱. بررسی ساختار HTML الگوریتم استفاده صحیح از تگ‌های معنایی (header, nav, main, footer) را بررسی می‌کند
۲. بررسی Alt تصاویر الگوریست وجود Alt برای همه تصاویر را بررسی می‌کند
۳. بررسی کنتراست الگوریتم نسبت کنتراست بین متن و پس‌زمینه را بررسی می‌کند
۴. بررسی ناوبری با کیبورد الگوریتم قابلیت استفاده از Tab را بررسی می‌کند
۵. امتیازدهی خنثی بر اساس میزان رعایت استانداردهای WCAG، امتیاز ارزیابانه تعلق می‌گیرد

نکته مهم: الگوریتم دسترس یک امتیاز مثبت یا منفی محض نمی‌دهد. بلکه نشان می‌دهد سایت شما چقدر برای همه کاربران قابل استفاده است.


الزامات کلیدی دسترسی‌پذیری

 
 
الزام توضیح اهمیت
Alt برای تصاویر همه تصاویر معنادار باید Alt داشته باشند بالا
تگ‌های معنایی HTML استفاده از header, nav, main, article, footer بالا
کنتراست کافی نسبت کنتراست متن و پس‌زمینه حداقل ۴.۵:۱ بالا
ناوبری با کیبورد همه بخش‌ها با Tab قابل دسترس باشند بالا
زیرنویس ویدئو ویدئوها دارای زیرنویس باشند متوسط
اندازه فونت قابل تغییر کاربر بتواند فونت را بزرگتر کند متوسط
لینک‌های توصیفی «کلیک کنید» نه، «مشاهده محصولات» بله متوسط

کنتراست رنگ (Color Contrast)

نسبت کنتراست بین رنگ متن و رنگ پس‌زمینه:

 
 
سطح نسبت کنتراست مثال
AA برای متن عادی حداقل ۴.۵:۱ متن سیاه روی پس‌زمینه سفید
AA برای متن بزرگ حداقل ۳:۱ متن بزرگ سیاه روی پس‌زمینه سفید
AAA برای متن عادی حداقل ۷:۱ استاندارد بالا
AAA برای متن بزرگ حداقل ۴.۵:۱ استاندارد بالا

ابزار تست کنتراست: WebAIM Contrast Checker


چرا دسترسی‌پذیری برای سئو مهم است؟

دسترسی‌پذیری از چند جهت برای سئو و تجربه کاربری حائز اهمیت است:

 
 
دلیل اهمیت توضیح
تجربه کاربری بهتر برای همه دسترسی بهتر = رضایت بیشتر همه کاربران
سیگنال کیفیت به گوگل سایت قابل دسترس معمولاً باکیفیت‌تر است
کاهش نرخ پرش کاربران با نیازهای ویژه سایت را ترک نمی‌کنند
پوشش بیشتر مخاطب دسترسی به جمعیت بیشتری از کاربران
الزام قانونی در بسیاری از کشورها، سایت‌های دولتی و تجاری ملزم به رعایت WCAG هستند

معادل Google برای الگوریتم دسترس

الگوریتم دسترس در P2X معادل فاکتور "Accessibility (WCAG compliance)" در الگوریتم‌های گوگل است. گوگل در مستندات رسمی خود اعلام کرده است:

"While accessibility is not a direct ranking factor, accessible websites often provide better user experiences, which can indirectly impact search performance."

منابع معتبر گوگل برای مطالعه بیشتر:


تفاوت الگوریتم دسترس با الگوریتم بامشاد

 
 
الگوریتم عملکرد تفاوت
بامشاد (Baamshad) تگ Alt تصاویر (بخشی از دسترسی) فقط یک جزء
دسترس (Dastres) دسترسی‌پذیری کامل (WCAG) کل استاندارد

راهکارهای بهبود دسترسی‌پذیری

برای اینکه از الگوریتم دسترس نمره خوبی دریافت کنید، این راهکارها را رعایت کنید:

۱. به همه تصاویر Alt اضافه کنید

html
<!-- بد -->
<img src="product.jpg">

<!-- خوب -->
<img src="product.jpg" alt="کیف چرم مشکی زنانه مدل 2024">

۲. از تگ‌های معنایی HTML استفاده کنید

html
<!-- بد -->
<div class="header">...</div>
<div class="main">...</div>
<div class="footer">...</div>

<!-- خوب -->
<header>...</header>
<main>...</main>
<footer>...</footer>

۳. نسبت کنتراست را بررسی کنید

از ابزارهای تست کنتراست استفاده کنید و مطمئن شوید نسبت حداقل ۴.۵:۱ است.


۴. قابلیت ناوبری با کیبورد را فعال کنید

html
<!-- اطمینان از focus visible -->
<style>
:focus {
    outline: 2px solid blue;
}
</style>

۵. برای ویدئوها زیرنویس اضافه کنید

زیرنویس به افراد ناشنوا کمک می‌کند محتوای ویدئو را درک کنند.


۶. از لینک‌های توصیفی استفاده کنید

html
<!-- بد -->
<a href="/products">کلیک کنید</a>

<!-- خوب -->
<a href="/products">مشاهده محصولات</a>

اشتباهات رایج در الگوریتم دسترس

 
 
اشتباه توضیح راهکار
بدون Alt برای تصاویر تصاویر Alt ندارند به همه تصاویر Alt اضافه کنید
کنتراست پایین متن خاکستری روشن روی پس‌زمینه سفید کنتراست را افزایش دهید
ناوبری ضعیف با کیبورد نمی‌توان با Tab به منو رسید قابلیت focus را فعال کنید
ساختار HTML غیرمعنایی فقط div و span از تگ‌های معنایی استفاده کنید
لینک‌های غیرتوصیفی «اینجا کلیک کنید» لینک توصیفی بنویسید

ابزارهای تست دسترسی‌پذیری

 
 
ابزار آدرس توضیح
Lighthouse Chrome DevTools > Lighthouse تست خودکار دسترسی
WAVE wave.webaim.org ابزار آنلاین رایگان
axe DevTools Chrome Web Store افزونه رایگان
Google Search Console search.google.com گزارش مشکلات دسترسی

تأثیر الگوریتم دسترس بر سئو و رتبه گوگل

 
 
فاکتور تأثیر
دسترسی عالی (سطح AA) تجربه کاربری بهتر -> کاهش نرخ پرش -> بهبود غیرمستقیم رتبه
دسترسی متوسط تأثیر خنثی
دسترسی ضعیف تجربه کاربری بد برای افراد دارای معلولیت -> از دست دادن مخاطب

جمع‌بندی نهایی

الگوریتم دسترس (Dastres) در کراولر P2X، دومین الگوریتم خنثی است که دسترسی‌پذیری سایت را بررسی می‌کند.

سه نکته کلیدی که باید همیشه به خاطر داشته باشید:

  1. به همه تصاویر Alt اضافه کنید، از تگ‌های معنایی HTML استفاده کنید و کنتراست کافی را رعایت کنید - این سه اقدام بیشترین تأثیر را بر دسترسی‌پذیری دارند.

  2. سایت خود را با کیبورد تست کنید (آیا می‌توانید با Tab به همه بخش‌ها برسید؟) - اگر نمی‌توانید، کاربران معلول حرکتی هم نمی‌توانند.

  3. با ابزار Lighthouse دسترسی‌پذیری سایت خود را اندازه‌گیری کنید - Lighthouse گزارش دقیقی از مشکلات دسترسی به شما می‌دهد.

با رعایت این اصول، می‌توانید از الگوریتم دسترس نمره خوبی دریافت کنید و سایت خود را برای همه کاربران قابل استفاده کنید.